Ελληνικά σπήλαια –Ταξίδι στα έγκατα της γης

 
Προσαρμοσμένα στο φυσικό περιβάλλον τους εδώ και εκατομμύρια χρόνια, τα περισσότερα ελληνικά σπήλαια περιμένουν με αιώνια υπομονή την εξερεύνησή τους. Η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση παγκοσμίως σε αριθμό σπηλαίων, γεγονός που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην έντονη σεισμική δραστηριότητά της και στα πετρώματα του υπεδάφους της. Χαρακτηρίζονται ανάλογα με τη γεωγραφική τους θέση και τη μορφή τους σε χερσαία, θαλάσσια ή λιμναία, σπήλαια ή βάραθρα. Τη δυνατότητα επίσκεψης των σπηλαίων που έχουμε σήμερα, την οφείλουμε στο ζεύγος Ιωάννη και Άννας Πετροχείλου που ίδρυσε την Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία το 1950 με σκοπό την εξερεύνηση των σπηλαίων. Αν δε δραστηριοποιούνταν η εταιρεία, θα γνωρίζαμε ελάχιστα για τα 100 τουλάχιστο σπήλαια που ανακαλύφθηκαν σε σύνολο 10.000 τα οποία εικάζεται ότι υπάρχουν στον Ελλαδικό χώρο.

Η δημιουργία ενός σπηλαίου είναι κατεξοχήν αποτέλεσμα μιας επίπονης εργασίας της φύσης που διαρκεί κάποια εκατομμύρια χρόνια. Τα υπόγεια νερά της γης περιέχουν οξέα που διαβρώνουν τα ασβεστολιθικά πετρώματα δημιουργώντας κοιλότητες. Οι σχηματισμοί που δημιουργούνται στη συνέχεια ως σταλακτίτες ή σταλαγμίτες, είναι ασβεστολιθικές αποθέσεις πάνω στα τοιχώματα του σπηλαίου. Εκτός από το επιστημονικό τους ενδιαφέρον, τα σπήλαια ασκούν μια μυστηριακή έλξη στους επισκέπτες τους που κινείται ανάμεσα στη δεισιδαιμονία και τον τραγικό ρομαντισμό. Όλα τα γνωστά ελληνικά σπήλαια περιβάλλουν το όνομά τους με θρύλους φαντασμάτων ή αδικοχαμένων ερώτων. Οι ονομασίες που δόθηκαν στους θαλάμους και τους σχηματισμούς τους αν μη τι άλλο υποδηλώνουν έντονη φαντασία.

Οι πρώτοι άνθρωποι της γης, πριν ακόμη και από την Παλαιολιθική περίοδο, ανακάλυψαν ότι τα άγρια ζώα χρησιμοποιούσαν τα σπήλαια ως καταφύγιο και αποφάσισαν να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους για να προστατεύσουν τη φυλή. Με τα χρόνια, το καταφύγιο εξελίχθηκε σε κατοικία. Για του λόγου το αληθές, το σπήλαιο Πετραλώνων της Χαλκιδικής φιλοξενεί τον πρώτο αρχάνθρωπο της Ευρώπης με τα εργαλεία του, τα όπλα και τα είδη οικιακής χρήσεως γύρω του. Άλλα σπήλαια όπως του Λουτρακίου Πέλλας, εκθέτουν σε μουσεία τα ευρήματα από οστά προϊστορικών ζώων. Μερικές χιλιάδες χρόνια αργότερα, τα σπήλαια εκτός από κρησφύγετα απετέλεσαν και ησυχαστήρια ορθόδοξων ασκητών που σώζονται ως σήμερα αυτούσια –όπως τα ασκηταριά των Πρεσπών. Τόποι αρχαίας λατρείας κατά τη μυθολογία, σύγχρονοι ναοί προσκυνήματος με σημαντικότερο δείγμα το σπήλαιο της Αποκάλυψης στην Πάτμο. Σήμερα δεν τα χρησιμοποιούμε ως καταφύγια, τάφους ή κρυφά σχολειά απλώς απολαμβάνουμε την εξαιρετική φυσική ομορφιά τους.

Επειδή κανένα σπήλαιο δεν είναι ίδιο με κάποιο άλλο, δε συνοδεύεται από τους ίδιους θρύλους και δε δημιουργεί ίδια συναισθήματα, καλύτερα να επισκεφθείτε όλα τα επισκέψιμα σπήλαια ανάλογα με το σημείο της Ελλάδας που θα βρεθείτε:

Θράκη:
Ροδόπη, η Σπηλιά του Κύκλωπα, Μαρώνεια.
Το σπήλαιο της Μαρώνειας είναι ο μοναδικός χώρος στον πλανήτη μας που ζουν σπάνια είδη σπηλαιολογικών πληθυσμών.
Έβρος, Σπήλαιο Μάκρης.
Κατά τη μυθολογία, εκεί κατοικούσε ο Κύκλωπας Πολύφημος. Στην πραγματικότητα κατοικήθηκε ή χρησιμοποιήθηκε από αρχαίες φυλές κρίνοντας από τα ευρήματα των αγγείων.

Μακεδονία:
Σέρρες, Σπήλαιο Αλιστράτης.
Το σπήλαιο Αλιστράτης είναι ένα από τα μεγαλύτερα σπήλαια της Ευρώπης και από τα ομορφότερα της Ελλάδας. Ο πλούσιος διάκοσμός του περιλαμβάνει, εκτός από τεράστιους σταλακτίτες και σταλαγμίτες σε διάφορους χρωματισμούς και τους σπάνιους εκκεντρίτες. Το σπήλαιο αξιοποιήθηκε και είναι επισκέψιμο.
Δράμα, Σπήλαιο Μααρά, Προσοτσάνη.
Η οροφή του σπηλαίου είναι γεμάτη σταλακτίτες, το μήκος του περίπου 500 μέτρα και το ενδιαφέρον του επισκέπτη επικεντρώνεται στα εντυπωσιακά χρώματα των πετρωμάτων.
Κιλκίς, Σπήλαιο Αγίου Γεωργίου.
Η έκτασή του ξεπερνά τα 1.000 τ.μ. Πρόκειται για διώροφο σπήλαιο που εκτός από την απόλαυση της εξερεύνησής του, διαθέτει και θεραπευτικές ιδιότητες για άτομα με αναπνευστικά προβλήματα.
Χαλκιδική, Σπήλαιο Πετραλώνων.
Το κρανίο που βρέθηκε απολιθωμένο, χρονολογείται από το 600.000 π.Χ. και αποδίδεται στον Homo Sapiens, το σοφό άνθρωπο της νεολιθικής εποχής.
Πέλλα, Σπήλαιο Λουτρών Λουτρακίου.
Σε ένα σύμπλεγμα που αποτελείται από δεκαπέντε και πλέον σπήλαια ανακαλύφθηκαν πέτρινα εργαλεία, βέλη που δίνουν πολύτιμες πληροφορίες και μαρτυρούν ότι η περιοχή κατοικείτο από τη λίθινη εποχή. Επιπλέον βρέθηκαν απολιθώματα προϊστορικών ζώων.

Ήπειρος:
Ιωάννινα, Σπήλαιο Περάματος.
Ένα μοναδικής ομορφιάς σπήλαιο με συνολική έκταση περίπου 15 τετραγωνικά χιλιόμετρα και ιδιαίτερους σχηματισμούς. Για να διασχίσει κανείς το σπήλαιο θα χρειαστεί περίπου 45 λεπτά.

Στερεά Ελλάδα:
Αττική, Σπήλαιο Παιανίας.
Το σπήλαιο έχει χωριστεί σε τμήματα. Το κάθε ένα από αυτά παρουσιάζει υπέροχους σχηματισμούς που αναδεικνύονται ακόμη περισσότερο λόγω του ειδικού φωτισμού και της προσεγμένης ξενάγησης.

Πελοπόννησος:
Αχαϊα, Σπήλαιο Λιμνών, Καλάβρυτα.
Μοναδικό στον κόσμο σπήλαιο που εκτείνεται σε τρεις ορόφους οι οποίοι περιλαμβάνουν δεκατρείς λίμνες και εκπληκτικούς σχηματισμούς πετρωμάτων!
Λακωνία, Σπήλαιο Δυρού.
Είναι σύμπλεγμα σπηλαίων που αποτελείται από τρία επιμέρους σπήλαια: Γλυφάδα, Καταφύγι και Αλεπότρυπα. Το σπήλαιο είναι λιμναίο και μπορείτε να το εξερευνήσετε μόνο με βάρκα. Η συνολική ξενάγηση διαρκεί περίπου 40 λεπτά. Μην παραλείψετε να επισκεφθείτε το Νεολιθικό Μουσείο Δυρού.

Κρήτη:
Ρέθυμνο, Σπήλαιο Σεντόνι.
Και από πλευράς θέας και ως προς τον εσωτερικό του διάκοσμο, το σπήλαιο θεωρείται από τα ωραιότερα της χώρας.
Ρέθυμνο, Σπήλαιο Μελιδόνι.
Ένα από τα σπήλαια που δε σταμάτησαν ποτέ να χρησιμοποιούνται. Ως καταφύγιο, ως χώρος λατρείας κατά τους Μινωικούς χρόνους ακόμη και ως τάφος για τα θύματα του πολέμου.
Λασίθι, Δικταίο Άντρο.
Κατά τη μυθολογία, εδώ γέννησε η Ρέα το Δία για να τον προστατέψει από τον πατέρα του. Το σπήλαιο χωρίζεται δύο ορόφους και σε πέντε τμήματα. Στον κάτω όροφο βρίσκεται μια λίμνη που αντικατοπτρίζει την ομορφιά των σταλακτιτών.

Νησιά Ιονίου:
Κεφαλλονιά, Σπήλαιο Δρογκαράτης.
Το φως παιχνιδίζοντας με τους σταλακτίτες, δημιουργεί ένα φαντασμαγορικό φαινόμενο. Στη μεγάλη αίθουσα του σπηλαίου με διαστάσεις 30Χ40 οργανώνονται συναυλίες και εκδηλώσεις.
Κεφαλλονιά, Σπήλαιο Μελισσάνης.
Το σπήλαιο έχει συνολικό μήκος 3,5 χιλιομέτρων. Εξαιτίας της οροφής του που κατέρρευσε σε ορισμένα σημεία, το φως του ήλιου που εισέρχεται σε συνδυασμό με τις αντανακλάσεις της λίμνης δημιουργεί εικόνες ασύλληπτης ομορφιάς.

Κυκλάδες:
Αντίπαρος, Σπήλαιο Αντιπάρου.
Το πιο εντυπωσιακό τμήμα του είναι η μεγάλη αίθουσα ύψους οκτώ μέτρων. Το 1673 καθολικός ιερέας τέλεσε τη Χριστουγεννιάτικη λειτουργία όπως μαρτυρά η επιγραφή που βρίσκεται σκαλισμένη στην πέτρα.
Πάτμος, Σπήλαιο Αποκάλυψης.
Το μικρότερο αλλά παγκοσμίως γνωστό σπήλαιο, όπου ο Ιωάννης έγραψε την Αποκάλυψη της Βίβλου.

Τα σπήλαια που προαναφέρθηκαν έχουν αξιοποιηθεί και παρέχουν υπηρεσίες ξενάγησης και πληροφόρησης. Υπολείπονται πολλά άλλα σε ολόκληρη τη χώρα, εξίσου εντυπωσιακά. Υπάρχουν σπηλιές που κρύβουν μέσα τους την Ελληνική μυθολογία. Σπηλιές που επισκέπτονται οι ερωτευμένοι για να υμνήσουν το ευγενές ανθρώπινο συναίσθημα. Το σίγουρο είναι ότι δε θα βρείτε σπιθαμή γης που να σας αφήσει αδιάφορους ως προς τη γοητεία της ανακάλυψης..

Πληροφορίες από την ιστοσελίδα της σπηλαιολογικής εταιρείας και της εκπομπής «Μένουμε Ελλάδα».

www.pass2greece.gr



Πατήστε εδώ για μεγέθυνση...
Πατήστε εδώ για μεγέθυνση...
Πατήστε εδώ για μεγέθυνση...
Πατήστε εδώ για μεγέθυνση...
Πατήστε εδώ για μεγέθυνση...
Πατήστε εδώ για μεγέθυνση...